Ատոմային և միջուկային ֆիզիկա / Արագացուցիչներ
Պտտահարթակ․ ինչպե՞ս է աշխատում արագացուցիչը
Հրիր պտտահարթակը ճիշտ պահին, ամուր բռնվիր և տես, թե ինչով է այն նման սինքրոտրոնին։
Ի՞նչ ես տեսնում
Բակի պտտահարթակն արագացնելու համար պետք չէ վազել նրա հետ։ Բավական է կանգնել տեղում և հրել բռնակը ամեն անգամ, երբ այն անցնում է կողքովդ։ Ճիշտ այդպես է աշխատում սինքրոտրոնը՝ օղակաձև արագացուցիչը։ Ներսում պտտահարթակն է, նրա շուրջը՝ արագացուցիչի օղակը։ Երեխան և մասնիկը պտտվում են միասին, և երկուսն էլ կառավարում ես դու։ Սեղմիր տեսարանին, երբ երեխան անցնում է հրողի մոտով, և սահիչով ավելացրու ուժը, որով նա բռնվում է։
Ինչո՞ւ է այդպես
Սինքրոտրոնում մասնիկները պտտվում են օղակաձև խողովակով՝ վայրկյանում միլիոնավոր անգամ։ Օղակի մի տեղում կա արագացնող բացակ, որտեղ էլեկտրական դաշտը հրում է մասնիկին ամեն պտույտի ժամանակ։ Հրումը պետք է լինի ճիշտ պահին․ եթե դաշտը միանա շուտ կամ ուշ, մասնիկը կդանդաղի, ինչպես պտտահարթակը, երբ բռնակը բռնում ես ընդառաջ։ Դրա համար էլ արագացուցիչը կոչվում է սինքրոտրոն․ հրումները համաժամ են պտույտի հետ։ Երկրորդ խնդիրը շրջանի վրա մնալն է։ Ամեն մարմին ձգտում է շարժվել ուղիղ գծով, և շրջանով պտտվելու համար պետք է դեպի կենտրոն ուղղված ուժ՝ F = mv²/r։ Պտտահարթակի վրա այդ ուժը ձեռքերն են, արագացուցիչում՝ մագնիսները։ Որքան արագ է պտույտը, այնքան մեծ ուժ է պետք, ուստի արագացման ընթացքում մագնիսների դաշտն աստիճանաբար ուժեղացնում են։ Եթե դաշտը չհասցնի, մասնիկը դուրս կթռչի շոշափողով, ինչպես երեխան, որի ձեռքերը չպահեցին։
Փորձիր ինքդ
- 1
Սեղմիր տեսարանին ճիշտ այն պահին, երբ երեխան անցնում է հրողի մոտով։ Քանի՞ հրումից հետո է պտույտը նկատելիորեն արագանում։
- 2
Փորձիր հրել մի քիչ շուտ, երբ երեխան դեռ մոտենում է։ Ի՞նչ եղավ արագության հետ։
- 3
Միացրու ավտոմատ հրումը և ձեռք մի տուր սահիչին։ Ո՞ր պահին է երեխան դուրս թռչում և ո՞ր ուղղությամբ։
- 4
Նորից միացրու ավտոմատ հրումը և այս անգամ աստիճանաբար ավելացրու ուժը։ Ի՞նչ ամենամեծ արագության հասար։
Իսկ եթե…
- ?
Պտույտի արագությունը կրկնապատկվեց։ Քանի՞ անգամ մեծ ուժ է պետք շրջանի վրա մնալու համար։
- ?
Մեծ հադրոնային կոլայդերի օղակի երկարությունը 27 կիլոմետր է։ Ինչո՞ւ են հզոր արագացուցիչներն այդքան մեծ։
Մասնակիցների փորձը
0 մեկնաբանությունԻ՞նչ արեցիր, ի՞նչ ստացվեց, ի՞նչը փոխեցիր։ Քո փորձը կարող է օգնել հաջորդին։
Մեկնաբանություն գրելու համար մուտք գործիր։ Կարդալը բաց է բոլորի համար։
Մուտք գործել Հաշիվ չունե՞ս։ Նույն էջում կարող ես ստեղծել այն էլ. հասցեով կամ Google-ով։ Կանոններ