ԵՊՀ / Ամբիոն
Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
ՂեկավարԱրշակ Վարդանյան
Ի՞նչ են ուսումնասիրում
ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտի կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնը առաջատար կենտրոն է՝ պինդ մարմնի ֆիզիկայի, կենսաֆիզիկայի և ցածրաչափ համակարգերի ֆիզիկայի բնագավառում կրթության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման համար։ Ամբիոնը ստեղծվել է դասական կոնդենսացված նյութի տեսությունը ժամանակակից նանոմասշտաբային և կենսաֆիզիկական հետազոտությունների հետ միավորելու նպատակով և այսօր կարևոր դեր ունի Հայաստանի գիտական միջավայրում։ Այստեղ պատրաստվում են մասնագետներ, որոնք ուսումնասիրում են նյութերի կառուցվածքային, էլեկտրոնային, մագնիսական և օպտիկական հատկությունները և կիրառումներ են գտնում նանոտեխնոլոգիաների, նյութագիտության և բժշկական ֆիզիկայի ոլորտներում։
Ամբիոնը իրականացնում է երկու բակալավրիական և երկու մագիստրոսական կրթական ծրագիր, որոնք ապահովում են համակարգված և զարգացող կրթություն կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի, նանոգիտության և կենսաֆիզիկայի ոլորտներում։ Բակալավրիատում ընդգրկված են հիմնարար դասընթացներ՝ «Քվանտային մեխանիկա», «Պինդ մարմնի ֆիզիկա», «Ջերմադինամիկա և վիճակագրական ֆիզիկա», որոնք լրացվում են փորձարարական աշխատանքներով։ Մագիստրատուրայում ուսանողները մասնագիտանում են ժամանակակից ուղղություններով՝ «Կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներ, «Սպինտրոնիկա», «Նանոպլազմոնիկա», «Մոլեկուլային կենսաֆիզիկա»։ Ծրագրերը պարբերաբար թարմացվում են համահունչ միջազգային գիտատեխնիկական զարգացումներին։
Ամբիոնը ձևավորել է գիտաուսումնական հզոր բազա կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների և նանոտեխնոլոգիաների բնագավառում։ «Կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների ֆիզիկա և տեխնոլոգիա», «Երկչափ բյուրեղների ֆիզիկա և տեխնոլոգիա» և «Նանոնյութեր և դրանց կիրառություններ» դասընթացները ապահովում են համապարփակ գիտելիքներ նանոհամակարգերի աճեցման, բնութագրման և կիրառական ոլորտների մասին։ Ուսանողները ծանոթանում են բարակ թաղանթների, նանոկառուցվածքների պատրաստման մեթոդներին։
Ամբիոնում զարգացվել է միջառարկայական ուղղություն, որը միավորում է ֆիզիկան և կենսագիտությունը։ Կենսաֆիզիկայի ուսումնական ծրագիրը ներառում է «Կենսաթաղանթների ֆիզիկա», «Սպիտակուցների և նուկլեոպրոտեինների ֆիզիկա», «ԴՆԹ-լիգանդ համալիրներ», «Մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիա», «Բիոինֆորմատիկայի հիմնական մեթոդներ» և «Ճառագայթման ազդեցությունը օրգանիզմի վրա» առարկաները։ «Բժշկական ֆիզիկայի արդի խնդիրներ» և «Կենսաֆիզիկայում վիզուալիզացիայի ֆիզիկական հիմունքներ» դասընթացները տալիս են գիտելիքներ բժշկական պատկերավորման, ճառագայթային թերապիայի և ախտորոշիչ սարքավորումների մասին՝ ձևավորելով կամուրջ ֆիզիկայի և կենսաբժշկական կիրառությունների միջև։
Մագնիսական և սպինային երևույթները կոնդենսացված նյութի ֆիզիկայի ամենազարգացող ուղղություններից են։ «Մագնիսական երևույթների ֆիզիկա», «Սպինտրոնիկայի և նանոմագնիսական սարքերի հիմունքներ» և «Պինդմարմնային նանոհամակարգերի մագնիսական հատկություններ» առարկաները ուսանողներին ծանոթացնում են մագնիսացման դինամիկային, սպինային տրանսպորտին և քվանտային կոհերենտությանը նանոմասշտաբային համակարգերում։ Միաժամանակ «Նանոպլազմոնիկայի հիմունքներ» և «Պլազմոնային երևույթներ մետաղական նանոմասնիկներում» դասընթացները բացատրում են հաղորդական էլեկտրոնների կոլեկտիվ տատանումները և դրանց կիրառությունը ֆոտոնիկայում և սենսորային տեխնոլոգիաներում։
Ամբիոնի ծրագրերի առանձնահատկություններից է ժամանակակից փորձարարական և հաշվարկային հետազոտական մեթոդների խոր ուսումնասիրությունը։ «Պինդմարմնային նանոնյութերի ստացման տեխնոլոգիաներ», «Նանոհամակարգերի ուսումնասիրություն ռենտգենյան օպտիկայի միջոցով» և «Նանոհամակարգերի ժամանակակից հետազոտական մեթոդներ» դասընթացները ուսանողներին ծանոթացնում են բնութագրման առաջադեմ գործիքներին՝ ռենտգենյան դիֆրակցիա, էլեկտրոնային մանրադիտակ, օպտիկական սպեկտրոսկոպիա։ Լաբորատոր փորձերն ապահովում են տեսական գիտելիքների գործնական ամրապնդում և ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքի պատրաստվածություն։
Ամբիոնի ծրագրերի տեսական հիմքը հարստացվում է ջերմադինամիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և բարդ համակարգերի մոդելավորման խորացված դասընթացներով։ «Մակրոմոլեկուլների վիճակագրական ֆիզիկա», «Սպիտակուցների գլոբուլային վիճակի տեսություն», «Մոլեկուլային ֆիզիկա և ջերմադինամիկա» և «Թաղանթների ֆիզիկա» առարկաները ներկայացնում են ինքնակազմակերպման, էներգետիկ դաշտերի և տատանումային երևույթների սկզբունքները մոլեկուլային համակարգերում։ Ուսանողները յուրացնում են հաշվարկային մոդելավորման մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերլուծելու փորձարարական տվյալները և կանխատեսելու նյութերի վարքագիծը։
Ամբիոնում կատարվող հետազոտությունները ընդգրկում են լայն շրջանակ՝ սկսած կիսահաղորդչային նանկառուցվածքներում քվանտային տրանսպորտից և սպին-ուղեծրային փոխազդեցությունից մինչև երկչափ բյուրեղների օպտիկական հատկություններ ու կենսամակրոմոլեկուլների մեխանիկական վարքագիծ։ Հաշվարկային ենթակառուցվածքները հնարավորություն են տալիս կատարելու քվանտամեխանիկական և մոլեկուլային դինամիկայի մոդելավորումներ։
Գործակցությունը տեղական և արտասահմանյան հաստատությունների հետ՝ Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում և Ասիայում, ապահովում է համատեղ ծրագրեր և ուսանողական փոխանակումներ։
Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնի շրջանավարտներն ստանում են բազմակողմանի կրթություն, որը հնարավորություն է տալիս աշխատելու գիտահետազոտական հաստատություններում, բուհերում և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Նրանց գիտելիքները նանոնյութերի, կիսահաղորդիչների և կենսաֆիզիկայի բնագավառում կիրառելի են միկրոէլեկտրոնիկայի, էներգետիկայի, նանոբժշկության և տվյալագիտության ոլորտներում։ Շատ շրջանավարտներ շարունակում են ուսումը աշխարհի առաջատար համալսարաններում և մասնակցում են նոր նյութերի ու քվանտային տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունների։
ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտի կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնը մարմնավորում է ավանդույթի և նորարարության միասնությունը։ Պինդ մարմնի ֆիզիկային, կենսաֆիզիկային և նանոտեխնոլոգիային առնչվող համապարփակ ծրագրերով այն պատրաստում է նոր սերնդի գիտնականներ, որոնք ունակ են լուծելու ժամանակակից գիտության և տեխնոլոգիայի խնդիրները։
Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնն իրականացնում է «Պինդմարմնային նանոֆիզիկա և նանոնյութեր» և «Մակրոմոլեկուլների ֆիզիկա» մագիստրոսական կրթական ծրագրերը։
Հետազոտություններ և հրապարակումներ
Խմբի մարդկանց, հրապարակումների ամբողջական ցանկի և մասնակցելու պայմանների համար այցելիր պաշտոնական էջը։
Բացել խմբի կամ ստորաբաժանման էջըՍա տեղեկատու էջ է՝ պաշտոնական աղբյուրների հիման վրա։ Կառույցի անունը չի ենթադրում գործընկերություն։
Խմբի գիտնականները
Ալբերտ ԿիրակոսյանՊրոֆեսոր, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնԱնի Թադևոսյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Աննա ԱսատրյանԴոցենտ, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Աշոտ Մովսիսյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Արամ ՄանասելյանԴոցենտ, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Արշակ ՎարդանյանԱմբիոնի վարիչ (պրոֆեսոր), Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Գայանե Անանյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Եվա Դալյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Եվգենի Մամասախլիսովդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Երան Բաղիյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնԼևոն ԼևոնյանԴոցենտ, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Լուսինե ԱլոյանԴոցենտ, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Ծովինար ՋոմարդյանԴասախոս, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Միլենա ԲադալյանԴասախոս, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնՄկրտիչ Երանոսյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Նելլի Կարապետյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնՌաֆայել Պետրոսյանդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոնՎլադիմիր Մորոզովդասախոս/ժամավճարով, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն
Վռամ ՄուղնեցյանԴասախոս, Կոնդենսացված վիճակի ֆիզիկայի ամբիոն